Na een reeks uitverkochte shows in Carré en een tour door het land, strijkt Wende vanavond neer in het Amsterdamse Concertgebouw voor de een-na-laatste voorstelling van ‘Vrijplaats’. Het publiek is gewaarschuwd: verwacht geen zorgvuldig opgebouwde verhaallijn met vaste setlist zoals bij ‘Mens’ of ‘De Wildernis’, maar een avond waarin Wende mag spelen, aftasten en ruimte laat voor onvoorspelbare momenten. Een intrigerende belofte van een artiest die doorgaans uitblinkt in zorgvuldig vormgegeven shows en een feilloos oog voor detail.
De enige zekerheden deze avond: een vleugel, een piano en de komst van pianist Nils Davidse, haar muzikale wederhelft tijdens deze tour, met wie ze inmiddels een bijna telepathische chemie heeft opgebouwd. In een helder verlichte zaal opent Wende solo achter de vleugel met het tedere ‘Vrij Me’, een samenwerking met de Vlaamse schrijver en dichter Dimitri Verhulst. Het nummer komt prachtig tot zijn recht in de serene, akoestisch perfect uitgebalanceerde concertzaal.
Even later legt Wende haar kaarten open: ‘Logica hoef je vanavond niet te verwachten.’ Vrijplaats is haar laboratorium, een plek waar ze dingen kan uitproberen die ze altijd al eens op het podium wilde doen, inclusief de dingen die ze eigenlijk niet durft. Voor wie Wende al wat langer volgt is dit een prikkelende uitspraak: want waar ligt de grens van de comfortzone van iemand die bekendstaat om niets minder dan alles te geven op het podium?
Alles vertaald naar piano en lied
De kracht van de avond schuilt voor een groot deel in de uitgeklede vorm van haar liederen. Songs die normaal mede gedragen worden door band, beats en koor, worden teruggebracht tot hun essentie: stem en piano. En dat is bijna paradoxaal, want juist in de soberheid blazen Wende en Nils de zaal moeiteloos omver, met technisch meesterlijk pianospel en zang die emotioneel ongenadig raak is. Daarbij gaat het van intiem naar groots en explosief.
Een van de hoogtepunten is ‘De wereld beweegt’, waarbij Wende op de vleugel is geklommen, haar stem door de ruimte snijdt en haar gebaren het ritme lijken te kneden. Ook het licht vervult deze avond een prominente rol. Tijdens dit nummer laat de inventieve lichtregie het Concertgebouw woest opflakkeren, alsof de zaal meebeweegt in de gekte van het moment.
Daartegenover staan mooie kwetsbare momenten, zoals ‘Lege Stoelen’, waarin de stilte bijna tastbaar wordt en het publiek in één adem lijkt te luisteren. Ook ‘Het Is Genoeg’ maakt indruk met een fluisterzacht slot, waar het normaliter eindigt in een massaal meezingmoment.
Wende toont lef in haar keuzes. Naast eigen werk brengt ze gedurfde interpretaties van hedendaagse artiesten als Rosalía en Zaho de Sagazan. Ze wisselt speels cabareteske intermezzo’s af met het tijdloze ‘Ik zou wel eens willen weten’ van Jules de Corte. Even moedig is haar besluit om midden in de voorstelling een lange stilte te laten vallen, een pauze die tot ongemak of gekuch had kunnen leiden, maar vanavond juist tot volledige concentratie voert. Die stilte werkt misschien wel zo goed omdat Wende haar publiek onvoorwaardelijk lijkt te vertrouwen, en dat vertrouwen lijkt geheel wederzijds te zijn.
Gastoptredens van Naaz en Carice van Houten
Dan glijdt er plots een silhouet door de donkere zaal. En eenmaal bij het podium aangekomen wordt duidelijk dat het gastoptreden vanavond wordt verzorgd door Naaz. Ze zingt een nieuw eigen nummer in het Nederlands, gevolgd door een Koerdisch lied dat ze opdraagt aan alle onderdrukte stemmen in Gaza. Het Concertgebouw lijkt even gewichtloos en wanneer Wende aansluit en in het Koerdisch meezingt, ontstaat een van de meest ontroerende momenten van de avond.
Het publiek wordt vanavond getrakteerd op een tweede gastoptreden, want ook Carice van Houten betreedt de zaal met het prachtige nummer ‘This Woman’s Work’ van Kate Bush.
Het moment dat misschien een beetje spannend was
We zien een avond waarin alleskunner Wende moeiteloos schakelt tussen genres, duetten, pianospel en zelfs dans. Op geen enkel moment zien we onzekerheid of aarzeling; ze beweegt zich zichtbaar op haar gemak door de speeltuin die ze zelf ontworpen heeft.
Aan het eind van de avond is er dan misschien toch even een geladen moment voor Wende. Wanneer ze zich tot het publiek richt om iets te zeggen over de ophef rond het Chanoeka-concert in het Concertgebouw, voelen we voor het eerst wat spanning. Ze leest haar zorgvuldig geformuleerde woorden van een briefje en reikt daarmee hoorbaar naar verbinding wat wordt beantwoord met warm applaus. Daarna voert ze de energie op naar een daverend slot, beloond met een uitbundige staande ovatie.
Wanneer we de zaal verlaten, voelen we ons verrijkt dat we Wende in deze pure gedaante hebben mogen meemaken: alleen met haar piano, Nils en mooie liederen. Van fluisterzacht tot explosief, intens en doordrenkt van speelplezier. Eén ding staat voor ons onomstotelijk vast: Wende schuwt niets, ze durft werkelijk alles.
© Marianne Braak
Foto's | Wende - Vrijplaats Groningen en Zwolle | © Rinse Fokkema | All Rights Reserved